Nazwał ten krzak europejski przyrodnik Augustin Saint-Hilaire w 1822 roku. Yerba mate jest dwupienną rośliną pochodzącą z Paragwaju, Argentynie i Peru. Yerba mate sięga około 15 m wysokości. W naturalnym środowisku rośnie w typowych dla tej rośliny zbiorowiskach leśnych, zwanych yerbales, w skład których wchodzą również odmiany z grupy wawrzynkowatych, mirtowatych i marzanowatych.
Zbiorowiska te, dziś często wyniszczone w wyniku rabunkowego zbierania yerba mate, występowały w południowej Brazylii, Paragwaju i Północnej Argentynie. Czas zakwitu yerba mate przypada na okres od października do grudnia. Białe kwiaty skupione są w pęczkach, z których rozwijają się czerwone jagody. Liście są podłużne, o wymiarach do 5 cm, zimozielone. Plony z z jednej rośliny są wykonywane co trzy lata, w trakcie których można zebrać nawet do 65 – 85 funtów suszonych liści.
Prócz yerba mate paragwajskiego zbiera się również liście innych odmian, np. I. Amara, I. Theezan. Liście rdzennych krzewów wykorzystywali też północnoamerykańscy Indianie. Tzw. Herbata Appalachów przyrządzana była z liści I. cassine, I. Vomitoria i I. caroliniana.